18.10.2017 19:18

12.10.2017 19:42

09.10.2017 19:05

09.10.2017 18:54

05.10.2017 18:56

  AKTUALNOŚCI
21.03.2014 16:13


Zadośćuczynienie
w Schronisku dla Nieletnich i Zakładzie Poprawczym
w Warszawie-Falenicy
zadośćuczynienie
stosowane jest jako naczelna reguła w procesie wychowania w Schronisku dla Nieletnich i Zakładzie Poprawczym w Warszawie-Falenicy w celu osiągnięcia sprawnego indywidualnego rozwoju osobistego wychowanki i dla jej prawidłowego społecznego przebiegu procesu readaptacyjnego


WPROWADZENIE
I. W prawie polskim zadośćuczynienie jest jednym z dwóch sposobów wyrównania szkody niemajątkowej . Drugim – jest zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej /lub przekazanie rzeczy materialnej/ na wskazany przez poszkodowanego cel społeczny. Przepisy prawne szczegółowo regulują, w jakich przypadkach zadośćuczynienie może być przyznane. Podsta-wowymi przepisami w tym zakresie są art. 445 i 448 kodeksu cywilnego.
Na podstawie art. 445 kc zadośćuczynienia można domagać się w razie:
a) uszkodzenia ciała,
b) wywołania rozstroju zdrowia,
c) pozbawienia wolności,
d) skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania
się czynowi nierządnemu.

Art. 448 kc pozwala dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie każdego dobra osobistego .

Od dnia 3 sierpnia 2008 r. weszły w życie zmiany w kodeksie cywilnym, pozwalające na przy-znanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę również rodzinie poszkodowanego, który zmarł w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (art. 446 § 4 kc).

II. Funkcje zadośćuczynienia:
a) kompensacyjna mająca zrekompensować poszkodowanemu negatywne przeżycia po-przez dostarczenie środków do realizacji jego pragnień i pełniejszego zaspokajania jego potrzeb. Wynika to z ogólnych zasad prawa cywilnego, które ma m.in. zapewniać możli-wości wyrównania doznanych szkód. Oznacza to, iż wysokość zadośćuczynienia powinna odpowiadać możliwie dokładnie wysokości doznanej szkody, aby zadośćuczynienie z jednej strony nie było dla poszkodowanego źródłem zysku i karą dla sprawcy szkody, a z drugiej aby doznana szkoda niemajątkowa była w pełni zrekompensowana.
b) prewencyjno-wychowawcza, która powinna powstrzymać sprawcę od dalszych naruszeń dóbr osobistych, a jednocześnie stanowić jasne przesłanie dla innych potencjalnych naruszycieli, że działania takie są negatywnie odbierane przez społeczeństwo i mogą się spotkać z określoną reakcją organów państwa. Funkcja ta jest jednak jedynie pożądanym efektem ubocznym realizowania funkcji kompensacyjnej.
c) represyjna w razie, gdy poszkodowany domaga się odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez siebie cel społeczny /szczytny cel/.
III. Rozmiar zadośćuczynienia powinien być adekwatny /przybliżony ekwiwalent/ do poniesionej szkody niematerialnej.
IV. Charakter prawny i istota zadośćuczynienia
Zadośćuczynienie ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej. Powinno ono wynagrodzić /wyrównać/ doznane cierpienia fizyczne i psychiczne, aby w ten sposób przynajmniej częściowo przywrócona została równowaga zachwiana na skutek po-pełnionego czynu. Funkcja kompensacyjna powinna mieć istotne znaczenie dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia. Wobec tego wysokość /wielkość/ zadośćuczynienia nie może stanowić symbolicznej reakcji w postaci wynagrodzenia /w tym zapłaty pieniężnej/ , lecz musi przedstawiać jakąś ekonomicznie, materialnie, społecznie, wychowawczo, duchowo odczuwalną wartość. Jednocześnie wysokość ta nie może być nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, ale musi być "odpowiednia" w tym znaczeniu, że (przy uwzględnieniu krzywdy poszkodowanego) powinna być utrzymana w rozsądnych granicach, odpowiadających aktualnym warunkom społeczności m. in. przeciętnej stopie życiowej społeczeństwa. Rozstrzygające znaczenie mają jedynie indywidualnie sprecyzowane okoliczności, ustalone w odniesieniu do konkretnej osoby pokrzywdzonej. Należy to rozumieć tak, że tylko rozważenie zindywidualizowanych przesłanek może stanowić właściwą podstawę do określenia odpowiedniej reakcji /lub sumy pieniężnej/ tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zadośćuczynienie ma być "odpowiednie", co oznacza w zasadzie pewną swobodę w zakresie ustalenia wysokości wielkości należytego zadośćuczynienia. Krzywda, jaka powstaje, a którą kompensować ma zadośćuczynienie, posiada również charakter niewymierny, co powoduje, że ustalenie jej rozmiarów jest możliwe tylko w odniesieniu do konkretnego przypadku. A zatem swoboda taka co do ustalania wysokości należnego zadośćuczynienia stwarza warunki dla możliwie najpełniejszej realizacji kompensacji/wynagrodzenia, zrównoważenia/ krzywdy poprzez właściwie rozumiane pojęcie – odpowiednie /ekwiwalentne/ wyrównanie, tj. uczynienie za dość /co oznacza wprost tyle, ile trzeba/.
V. Warunki i tryb przyznania/zastosowania zadośćuczynienia
Przy określaniu wysokości/wielkości/rozmiaru zadośćuczynienia trzeba w każdym przypadku dokonywać oceny konkretnego stanu faktycznego i brać pod uwagę wszystkie okoliczności, mające wpływ na wielkość doznanej krzywdy. Przesłanki przyznania zadośćuczynienia mają być zindywidualizowane. Rozstrzygające znaczenie mają jedynie indywidualnie sprecyzowane okoliczności, ustalone w odniesieniu do konkretnej osoby pokrzywdzonej. Jest to zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia, która z poczucia czystej sprawiedliwości społecznej nie może oznaczać przyzwolenia na lekceważenie takich bezcennych wartości jak zdrowie czy integralność cielesna, a okoliczności wpływające na określenie tej wysokości, jak i kryteria ich oceny, muszą być zawsze rozważane indywidualnie w związku z konkretną osobą poszkodowaną i jej sytuacją życiową/społeczną. Zasadniczą przesłankę ustalenia zadośćuczynienia w odpowiedniej wysokości stanowi stopień natężenia doznanej krzywdy, który powinien być ustalony przy uwzględnieniu takich czynników, jak: rodzaj, charakter, długotrwałość cierpień fizycznych oraz ujemnych następstw psychicznych, ich intensywność, nieodwracalność, w tym także stopień i trwałość doznanego uszczerbku, a także utrata przez poszkodowaną osobę perspektyw na przyszłość oraz wywołanie krzywdzącym działaniem poczucia bezradności.
VI. Kryteria (zasadnicze przesłanki/czynniki) decydujące o zadośćuczynieniu i kształtujące jego ekwiwalentność. W szczególności są to:
1) najważniejsze: intensywność i wielkość doznanej krzywdy
2) rozmiar doznanych cierpień fizycznych (ból, długotrwałość leczenia i inne dolegliwości).
3) rodzaj naruszonego dobra
4) cierpienia psychiczne
5) czas trwania cierpień fizycznych i psychicznych.
6) wiek poszkodowanej osoby
7) szacunkowo /procentowo/ określony uszczerbek
8) skutki uszkodzenia ciała w zakresie ogólnej zdolności do normalnego funkcjonowania
9) utrata przez poszkodowaną perspektyw na przyszłość
10) poczucie bezradności życiowej (konieczność korzystania z opieki osób trze-cich)
11) utrata możliwości rozwoju osobistego
12) postawa sprawcy
13) nieodwracalność następstw wypadku (trwałe ośmieszenie, utrata dobrego imienia, czci, oszpecenie)
14) konsekwencje w życiu społecznym (poczucie nieprzydatności społecznej)
15) konsekwencje w życiu osobistym
16) zaburzenia funkcjonowania w sferze społecznej, utrudnienia w utrzymywaniu kontaktów towarzyskich.
VII. Dodatkowe czynniki mające wpływ na zadośćuczynienie. Są to w szczególności:
1) postawa i zachowanie sprawcy
2) nieodwracalność następstw.
CZĘŚĆ A
Zakres treściowy pojęcia zadośćuczynienia
Zadośćuczynienie to:
1) odszkodowanie, wyrównanie, kompensata, rekompensata
2) wynagrodzenie, powetowanie strat, pokrycie, zapłacenie, odprawa, restytucja,
3) naprawa, naprawienie szkody, dopełnienie, uzupełnienie, reperacja
4) ekspiacja, odkupienie winy, pokuta /tj. działanie doskonalące (dobrowolne lub narzucone) mające na celu wyrównanie za zło, grzech/, przebłaganie, odpokutowanie
5) indemnizacja, wynagrodzenie należne i likwidacja szkód oraz zwrot kosztów poniesionych strat, refundacja
6) satysfakcja: a) zadośćuczynienie za wyrządzoną komuś krzywdę, urazę lub za obrazę, b) we-wnętrzne /duchowe/ zadowolenie z czegoś, zaspokojenie za spełnienie oczekiwań lub życzeń, moralnego obowiązku lub powinności, c) odzyskanie dobrego stanu samopoczucia /dobrostanu/.

 w znaczeniu ogólnym - zadośćuczynienie to: działanie (czynność) spełniające oczekiwanie lub uzasadnioną wolę innej osoby, której dobro zostało naruszone; dopełnienie, wytworzenie, wynalezienie sposobu na równoważne wyrównanie
 w poszczególnych dziedzinach naukowych:
 w naukach humanistycznych i religii – zadośćuczynienie, kompensata, pokuta
 w naukach prawnych i ekonomicznych – rekompensata, ulga podatkowa
 w naukach ekonomicznych – środek, sposób, naprawa, wynagrodzenie, zadośćuczy-nienie roszczeniu
 w naukach ścisłych i technicznych – ulga, zasiłek
 w naukach medycznych – zniesienie objawów, lekarstwo, ulżenie, ukojenie
 w naukach przyrodniczych – zadowolenie, przyjemność, satysfakcja

CZĘŚĆ B
Zadośćuczynienie
1. Co oznacza zadośćuczynienie i czym jest?
Zadośćuczynienie oznacza uczynić za dość i polega na:
 wyrównaniu rachunków
 przywróceniu wartości, które zostały:
 zniweczone,
 zniszczone,
 zabrane,
 doznały uszczerbku
poprzez
 złe działanie,
 złe słowo,
 zły czyn
 grzech (świadome i dobrowolne przekroczenie norm etyczno-moralnych i religijnych poprzez dokonanie złego czynu albo jego brak – zaniechanie, nie podjęcie działania zapobiegawczego )
Zadośćuczynienie jest wyrównaniem złego działania innym wartościowym działaniem (naprawieniem zła dobrem), czyli:
1) odszkodowaniem
2) wynagrodzeniem niematerialnym
3) zrównoważeniem
• spowodowanych szkód przez nieposzanowanie godności, naruszenie dóbr osobistych , tj. dobrego imienia i czci,
• doznanych krzywd (wskutek szykanowania, wyśmiewania, szydzenia, dokuczania, wszelakiego złego – nieludzkiego, poniżającego traktowania, torturowania, karania),
• poniesionego uszczerbku na zdrowiu i poniesionych strat moralno-etycznych (wskutek pobicia, okaleczenia ciała, oczerniania, oszustwa, pomawiania, plotek, wypowiadania kłamliwych opinii, które niszczą dobre imię, przynoszą ujmę oraz złą sławę),
• strat materialnych i powstałych braków (wskutek zaboru rzeczy materialnych, kradzieży dóbr osobistych, prywatnych, zniszczeń sprzętu, wyposażenia, mienia prywatnego, zakładowego, społecznego lub innego)

2. Czemu służy zadośćuczynienie?
Naprawie szkód i krzywd, pomniejszeniu i zlikwidowaniu strat i braków, złagodzeniu skutków nieposzanowania godności osobistej, nieludzkiego i poniżającego traktowania, karania, torturowania, okrucieństwa i oczyszczeniu się z win; zadośćuczynienie ma mieć charakter wychowawczy prowadzący do rozumnego uświadomienia niestosowności szkodzącego działania.

3. Kto powinien dokonać zadośćuczynienia?
Do zadośćuczynienia zobowiązana jest osoba, która do tego się poczuwa z własnej woli (bardziej szlachetna postawa i zachowanie i co ceni się bardziej) lub która powinna tego dokonać z określonych (prawem, moralnością, zdrowiem, pobudkami społecznymi, religijnymi) powodów i przyczyn.

4. Jakie są formy, rodzaje i postacie zadośćuczynienia?
Zadośćuczynienie ma mieć wyrównawczy charakter odpowiedni i proporcjonalny do działania złego, szkodliwego; z tej ogólnej zasady wynikają formy, rodzaje i postacie działań zadość czyniących.
a) Formy zadośćuczynienia:
• ustne, np. przeproszenie ustne i zobowiązanie się do niepopełniania czynu
• pisemne, np. przeproszenie na piśmie i zobowiązanie się do niepopełniania czynu
• wynagrodzenie niematerialne, np. wykonanie określonych prac np. na rzecz placówki, środowiska, czy ludzi w potrzebie – domu dziecka, fundacji działającej na rzecz wychowania dzieci i młodzieży; zobowiązanie się do wykonania czego pozytywnego dla samej siebie np. nie będę palić papierosów przez 1 tydzień, nauczę się tabliczki mnożenia, przygotuję opracowanie dot. szkodliwości palenia i zaprezentuję je wszystkim wychowankom itp.
b) rodzaje
 fizyczne
• materialne wg zasady „oddaj każdemu, co mu się słusznie i sprawiedliwie należy”,
• pieniężne jako rekompensata za uszczerbek (np. zdrowia)
 duchowe
c) postacie
• gest /kulturalny, życzliwy, przyjazny – uczynienie czegoś – pomoc z przedmiotu, przy pracach w kuchni, starszej osobie coś dźwigającej itp./
• odpracowanie /za zniszczone dresy, ubranie – zszycie, naprawienie/
• refundacja, spłata, np. z kieszonkowego, z zarobionych pieniędzy lub otrzymanych z domu
• niejawne zrekompensowanie na rzecz zadośćuczynienia, np. modlitwa /jednorazowa, wielokrotna, różaniec/ za ofiary pedofilii, dzieci zabijane przez rodziców itp.
CZĘŚĆ C
załącznik do wypełnienia
Zaistnienie szkody lub krzywdy – (niematerialnej, materialnej, majątkowej: w wyniku naruszenia dóbr osobistych fizycznych, psychicznych, emocjonalnych, nieposzanowanie godności, poniżenie, znęcanie, szykanowanie, wszelkie przejawy tortur i nieludzkiego traktowania, szykanowania lub terroru psychicznego: ośmieszanie oraz poniżanie, także długotrwałe i uporczywe) – na innej osobie, polegającej na
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
w dniu …………………………………. o godz. ……………………………… w …………………………………………………………..
wymaga działań odszkodowawczych, zadośćczyniących, wyrównawczych, równoważnych w postaci .………..………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
i dlatego ja ………………………………………………….oraz ja………………………………………………..niżej podpisane
rozumiejąc wyżej opisaną sytuację podejmujemy działania dla naprawy wyrządzonych nieprawości
chętnie /opisać jakie/………………………………………………………………………………………………………………………
niechętnie /wyjaśnić dlaczego/ ……………………………………………………………………………………………………….
(właściwe podkreślić)

……………………………………………………… …………………………………………………….
(podpis) (podpis)